قیمت ساخت و ساز

نگاهی به روند قیمت ساخت و ساز در سال جدید – 1400

قیمت ساخت و ساز درست مانند بسیاری از مفاهیم اقتصادی در کشور طی سال های گذشته با جهش قیمتی نسبتا بالایی مواجه بوده. سوال اصلی که وجود دارد این است که با توجه به تحولات اقتصادی و سیاسی کشور، منطق و جهان روند قیمت ساخت و ساز در سال جدید چگونه خواهد بود؟

قیمت ساخت و ساز

وقتی به آمار رسمی منتشر شده توسط بانک مرکزی و مرکز آمار ایران نگاه می کنیم متوجه می شویم که قیمت ساخت و ساز به ازای هر متر مربع نسبت به زمان مشابه سال گذشته ( شهریور 1399 ) حدود 50 درصد افزایش قیمت داشته است. اگر کمی دقیق تر به این آمار نگاه کنیم متوجه می شویم که این روند افزایش قیمت از ابتدای سال 97 شروع و از ابتدای سال 99 شدت گرفته است. نگاه به این بازه زمانی و فاکتورهای موثر در این افزایش قیمت می تواند دید خوبی به ما در تحلیل قیمت ساخت و ساز در سال جاری ( 1400 و 1401 ) بدهد.

قیمت ساخت و ساز

این مسئله می تواند برای تمامی کسانی که به صورت مستقیم و غیر مستقیم درگیر ساخت و ساز مسکن و ساختمان هستند، مهم باشد. از طرف دیگر از آن جایی که ساختمان و به خصوص خانه برای جامعه یک نیاز اساسی محسوب می شود قیمت ساخت و ساز می تواند به عنوان یک اهرم اقتصادی مهم تاثیر مستقیمی در اقتصاد کلان جامعه داشته باشد. این تاثیر به اندازه ای مهم و غیر قابل انکار است که همواره یکی از دغدغه های اصلی دولت ها مهار تورم مسکن و تعدیل قیمت ساخت و ساز آن بوده است. با توجه به این موارد و فاکتورها می توانیم تحلیل اقتصادی خودمان از قیمت ساخت و ساز را آغاز کنیم. با ما همراه باشید.

قیمت ساخت و ساز

نگاه به قیمت ساخت و ساز از نظر زمانی

وقتی به نمودار قیمت ساخت و ساز در طی سال های گذشته نگاه می کنیم متوجه می شویم که قبل از سال 97 قیمت ساخت و ساز به ازای هر متر مربع برای یک خانه 4 طبقه در شهر تهران چیزی بین 500 تا یک میلیون تومان بوده است.  روند با یک شیب کاملا ملایم و منطقی حرکت می کرد و بر اساس آن قیمت خانه نیز جهش چندانی را طی این سال ها تجربه نکرده بود.

قیمت ساخت و ساز

به نوعی می توان گفت که قیمت ساخت و ساز تا سال 97 از ثبات خوبی برخوردار بود و از آن جایی که قیمت ساخت و ساز مشتمل بر فاکتورهای مختلفی از جمله قیمت مصالح، هزینه ساخت و ساز انواع دستگاه های تاسیساتی، هزینه کارگر و استادکار و… است، می توان به این نتیجه رسید که عملا اقتصاد ایران تا سال 97 نسبتا ثبات خوبی داشته و با تورم نرمال تری رو به جلو حرکت می کرد.

قیمت ساخت و ساز

بگذارید کمی نگاه عمیق تری به روند قیمت ساخت و ساز در سال های گذشته داشته باشیم. به طور کلی وقتی به نمودار قیمت ساخت و ساز نگاه می کنیم متوجه می شویم که ثبات قیمت مسکن و اقتصاد ایران عملا از سال 92 تا 97 شکل گرفته است. بین سال های 88 تا 92 روند قیمت ساخت و ساز و بر اساس قیمت مسکن رشد 150 درصدی را تجربه کرده و در سال های قبل از 88 نیز چند بار این اتفاق رخ داده است.

قیمت ساخت و ساز

بنابراین از منظر اقتصادی شاید بتوان دولت یازدهم ایران را موفق ترین دولت در ایجاد یک ثبات نسبی در بازار مسکن عنوان کرد. به طور کلی طی سال های 92 تا 97 عملا روند قیمت ساخت و ساز شکل معقولانه ای داشت.

در این سال ها عوامل متعددی از جمله توافق ایران با کشورهای غربی نیز به این مسئله کمک کرد و عملا باعث شد چند سالی ایران ثبات اقتصادی نسبتا مناسبی را تجربه کند. اما سوال اصلی این است که چرا این ثبات اقتصادی پایدار نبود و بعد از مدت چند ساله به یکباره از هم پاشید جهش های قیمتی عجیب و غریبی به اقتصاد ایران تحمیل شد.

قیمت ساخت و ساز

تورم، ماشینی که نمی توان جلوی آن را گرفت

برای پاسخ به این سوال باید نگاه دقیق تری به ارکان های مختلف اقتصاد کلان داشته باشیم. به طور کلی کشورهای جهان از دو نوع اقتصاد پیروی می کنند. برخی از کشورها مانند کشورهای اروپایی و غربی اقتصاد خودشان را بر اساس مالیات قرار داده اند. در این نوع اقتصاد مالیات هر اول را می زند.

قیمت ساخت و ساز

هر فردی که درآمدی در کشور دارد باید درصد مشخصی از آن را به دولت پرداخت کند. در واقع سیستم اقتصادی کشور به نوعی تنظیم شده است که مالیات به عنوان یک بدهی عمومی از حساب افراد برداشت می شود.

قیمت ساخت و ساز

در این اقتصاد ها تورم جایگاهی ندارد و دولت با دریافت کامل مالیات میتواند امورات را مدیریت کند. از این رو نیازی به خرید و فروش و سوداگری در بازار ندارد. از این رو عملا تورم قدرت خود را در اقتصاد کلان از دست می دهد. بنابراین دولت همواره سعی می کند تورم بین نیم تا یک درصد باشد.

قیمت ساخت و ساز

اما در حالت دوم که بیشتر در کشورهایی مانند ایران می توان آن را پیدا کرد، اقتصاد بر اساس تورم طراحی شده است. در این نوع اقتصاد سیستم عرضه و تقاضا مهمترین نقش را بازی می کند. بر اساس این سیستم زمانی که یک کالا تقاضایی بالاتر از عرضه داشته باشد دچار افزایش قیمت ( تورم مثبت ) می شود و زمانی که عرضه یک کالا بر تقاضای آن پیشی بگیرد عملا قیمت کالا کم می شود.قیمت ساخت و ساز

دولت ها در این اقتصاد بر اساس کنترل این اهرم اقتصادی بخش بزرگی از درآمد خودشان را تامین می کنند. در واقع دولت با دست بردن بر بازارهای اقتصاد و کنترل عرضه و تقاضا ( به عنوان بزرگترین تولید کننده و بزرگترین مصرف کننده ) عملا تورم را کنترل می کند.

در اینجا دو سوال اصلی مطرح می شود، اول این که چرا غالبا تورم در جهت افزایش حرکت کرده؟ دوم این که این مسئله چه ارتباطی به جهش قیمتی بعد از سال 97 دارد؟

قیمت ساخت و ساز

تورم در اقتصاد کلان منفی نمی شود!

در پاسخ سوال اول می توان از یک مثال ساده استفاده کرد. شما تصور کنید خانه ای را به قیمت هزار تومان خریده اید. حال تصور کنید بر اساس سیاست های دولت، قیمت خانه دچار افت 50 درصدی شود. بنابراین خانه شما ارزشی برابر با 500 تومان پیدا می کند. آیا شما حاضرید خانه خود را بفروشید؟

قیمت ساخت و ساز

در این حالت تقاضا بسیار زیاد و عرضه بسیار بسیار محدود می شود، حال بر اساس سیستم عرضه و تقاضا چه اتفاقی رخ می دهد؟ ساده است، بر اساس فشار تقاضا قیمت خانه این بار به دست بازار و به خواست عمومی رفته رفته افزایش پیدا می کند و چون فشار بازار معمولا بیشتر از حالت قبل است طی مدت بسیار کوتاهی خانه شما ارزشی چند برابری پیدا می کند و احتمالا شما بتوانید این خانه را به قیمت 2 هزار تومان به فروش برسانید.قیمت ساخت و ساز

بنابراین ذاتا تورم در یک سیستم اقتصادی – مگر با نابودی کامل آن سیستم اقتصادی – هیچگاه منفی نمی شود. آن چیزی که ظاهرا در سال 92 تا 97 اتفاق افتاد دقیقا مانند همین مثالی است که استفاده کردیم.

در واقع در این سال ها دولت سعی کرد با عرضه بالای کالا ها و دست بردن در بازار عملا ارزش آن ها را به اندازه قابل ملاحظه ای کاهش دهد. اما این روند درست مانند فشرده کردن یک فنر بود.

قیمت ساخت و ساز

در واقع با کاهش ارزش بسیاری از کالاها و سرکوب قیمتی آن ها، همچنین شروع تحریم های عجیب و غریب آمریکا – ترامپ به عنوان یک اقتصاددان باهوش این فنر را به خوبی شناسایی کرده بود و نقطه ضعف اصلی دولت را به خوبی می دانست – عملا دولت  توانایی عرضه کردن محصولات در بازار را از دست دارد و این بار بازار بود که به خاطر کاهش عرضه و افزایش تقاضا شروع به حرکت کرد.

این حرکت درست مثل آزاد شدن یک فنر بسیار فشرده شده بود که عملا باعث شد تمامی کالاها و مفاهیمی مانند قیمت ساخت و ساز مسکن جهش چند برابری را تجربه کنند.

قیمت ساخت و ساز

 

روند قیمت ساخت و ساز از سال 1400 به بعد

اما هنوز سوال اصلی این متن و مقاله پاسخ داده نشده است. قیمت ساخت و ساز در سال 1400 و بعد از آن چگونه است؟ از نظر اقتصادی فنر فشرده شده سال های 92 تا 97 طی سه سال یعنی تا ابتدای سال 1400 تخلیه شده است و عملا می توان پرونده این دوره اقتصادی را بسته شده بدانیم.

قیمت ساخت و ساز

بنابراین تمامی اتفاقات و روند اقتصادی که تا قبل از سال 1400 وجود داشته عملا دیگر نمی تواند تاثیر زیادی در روند قیمت ساخت و ساز در سال های آتی داشته باشد. آن چیزی که از این جا به بعد اهمیت دارد این است که آیا دولت 13 ام می خواهد همان اشتباه دولت 11 ام را بکند یا نه؟

در واقع اگر دولت تصمیم بگیرد به هر دلیل قیمت مسکن را کاهشی کند تا به نوعی از نظر سیاسی و اقتصادی مقبولیت هایی در نظر عموم مردم به دست بیاورد، عملا باید در سال های 1404 تا 1408 شاهد همچنین جهش قیمت هایی باشیم.

قیمت ساخت و ساز

به طور کلی با توجه به شعارهای دولت 13 ام که در سال 1400 سر کار آمده، به نظر میرسد این دولت قصد دارد با عرضه مسکن ( به عنوان یک کالا ! ) قیمت آن را کاهشی کند. اما این کار عواقب جبران ناپذیری برای اقتصاد ایران می تواند داشته باشد.

قیمت ساخت و ساز

بر اساس آمار اقتصادی اگر بخواهیم صحبت کنیم به نظر می رسد این روند شروع شده و از اواسط سال 1400 شاهد کاهشی بودن قیمت ساخت و ساز ها هستیم. از این رو پیش بینی می شود در سال 1400 و 1401 میانگین قیمت ساخت و ساز هر متر مربع برای یک خانه 4 طبقه چیزی بین 4 تا 5 و نیم میلیون تومان باقی بماند.

0 0 رای ها
رأی دهی به مقاله
اشتراک در
اطلاع از
guest
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها